Του Jeffrey A. Tucker*

Σαν μια παράξενη ανάμνηση από το παρελθόν, η κυβέρνηση Τραμπ έχει απορίψει μια  αντισυμβατική κάθετη συγχώνευση η οποία προτάθηκε από την AT&T και την Time Warner. Ναί, φυσικά και είναι μικροπρεπές.  Είναι αυθαίρετο και ιδιότροπο. Οικονομικά αδικαιολόγητο. Τα μεγάλα κεφάλια έχουν δίκιο να έχουν ενστάσεις. Δεν πρόκειται, όμως, για κάτι καινούριο.

Πάντα έτσι ήταν η αντιμονοπωλιακή πολιτική. Από την υπόθεση της Standard Oil μέχρι αυτήν της Microsoft, το πρόβλημα ήταν η ισχύς, όχι τα κέρδη. Θυμόμαστε άλλες εποχές, όπως το 1948 που η Ουάσιγκτον, ενοχλημένη από το καθεστώς των στούντιο του Hollywood, με παραγωγούς ταινιών να είναι οι ιδιοκτήτες των κινηματογράφων, γύρισε την κινηματογραφική βιομηχανία δύο δεκαετίες πίσω. Λόγω της παρέμβασης αυτής δεν μπορεί κανείς να βρει και πολλές καλές ταινίες από τις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60.  
Τί οδήγησε στην παρέμβαση στο Hollywood; Η ανεξαρτησία και η πολιτιστική επιρροή του Hollywood εκνεύρισε τον Ρούσβελτ. Ενόχλησε, φυσικά, και τους ανεξάρτητους παραγωγούς του Hollywood, οι οποίοι δεν είχαν όσο εύκολη πρόσβαση θα ήθελαν στην αγορά ταινιών. Τους πήρε καιρό, αλλά οι παραπονιάρηδες πήραν αυτό που ήθελαν και κατέστρεψαν μια εξαιρετική βιομηχανία.

AT&T και Time Warner

Οι κάθετες συγχωνεύσεις δεν έχουν γίνει αντικείμενο αντιδράσεων για χρόνια. Αυτή η περίπτωση όμως αποτελεί εξαίρεση, όσο αφορά την κυβέρνηση Τραμπ. Και αυτό ίσως, λέμε ίσως, οφείλεται στο γεγονός ότι το CNN ανήκει στην Time Warner. Ο Τραμπ απεχθάνεται το CNN ως πολιτικό του αντίπαλο. Κυκλοφορούν ακόμα και φήμες ότι η συγχώνευση θα εγκριθεί μόνο αν η Time ξεφορτωθεί το κανάλι και το αναγκάσει να τα βγάλει πέρα μόνο του.Το όλο θέμα είναι εξωφρενικό, δεδομένου του ότι η Time Warner παλεύει να επιβιώσει ενάντια σε νεοεμφανιζόμενα αστέρια όπως ή Amazon, η Apple, και το Netflix.

Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει και η AT&T. Αυτές οι δύο εταιρίες παλιάς κοπής –ή, καλύτερα, δεινόσαυροι- πρέπει να ενωθούν προκειμένου να διεκδικήσουν μια θέση στην νέα εποχή των ΜΜΕ. Καμία από τις εταιρίες αυτές δεν έχει αυτό που λέμε «δύναμη στην αγορά». Η συγχώνευση είναι απλά θέμα επιβίωσης. Και δεν υπήρχαν αντιδράσεις, μέχρι να κινηθεί το Justice Department προς αυτήν την κατεύθυνση.

Αυτό έχει προκαλέσει τις εικασίες ενός αντιμονοπωλιακού παρατηρητή: «Αν το Justice Department δεν μπορέσει να επικαλεστεί πειστικούς αντιμονοπωλιακούς λόγους για το μπλοκάρισμα της συγχώνευσης των AT&T-Time Warner, η κοινή γνώμη θα μείνει να αναρωτιέται αν τα πολιτικά κίνητρα και το σκεπτικό του Justice Department κηλιδώθηκαν από μια ασαφή εναντίωση στην συγχώνευση ΜΜΕ»

Αν ενεπλάκησαν πολιτικές δυνάμεις, δεν θα είναι η πρώτη φορά που αντιμονοπωλιακές ρυθμίσεις κλονίστηκαν από την βλαβερή επιροή παραγόντων εκτός της αντικειμενικότατης γνώμης οικονομολόγων που οραματίζονται ότι μπορούν να διακρίνουν το καταναλωτικό ενδιαφέρον αλλά και το μέλλον μιας βιομηχανικής οργάνωσης σε μια δυναμική αγορά.

Ας ταξιδέψουμε για λίγο στον χρόνο.

Potato Head

Πριν 20 χρόνια, οι αντιμονοπωλιακές αρχές στο εσωτερικό της κυβέρνησης ασχολούνταν με των πρόσβαση των καταναλωτών στον Mr. Potato Head και στην Hollywood Barbie. Ένα αναδυόμενο μονοπώλιο με το όνομα Toys ‘R’ Us χρησιμοποιούσε σκληρές τακτικές με σκοπό να γίνει ο αποκλειστικός διανομέας των παιχνιδιών αυτών που όλοι ανεξαιρέτως ήθελαν να αγοράσουν. Ενεπλάκησαν οι αρχές και έδρασαν με αυστηρότητα κατά της εταιρείας με πρόσχημα την υπεράσπιση την δικαιωμάτων του καταναλωτή απέναντι σε αυτό το μεγαθήριο.

Εκείνη την εποχή έγραψα επί του συγκεκριμένου θέματος. Προσφάτως ξαναδιάβασα το άρθρο μου. Έπρεπε να βεβαιωθώ ότι ήταν αλήθεια. Και ήταν. Δεν ήταν προϊόν της φαντασίας μου. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανάγκασε την Toys ‘R’ Us να βάλει τον Mr. Potato Head στα ράφια της. Η εντολή της κυβέρνησης  απαγόρευε στην εταιρεία «να αρνείται να αγοράζει παιχνίδια και σχετικά προϊόντα από έναν προμηθευτή ο οποίος προσέφερε ή πούλησε όλα ή κάποια από αυτά σε οποιοδήποτε εκπτωτικό κατάστημα».
Παράξενο! Το ότι η Toys ‘R’ Us, σήμερα, θα μπορούσε να πιέσει οποιοδήποτε είναι εξωφρενικό. Η εταιρεία ίσα που επιβιώνει. Έχει κάνει τα χαρτιά της για πτώχευση. Προσφέρει έκπτωση στα προϊόντα της έως 50%. Μόλις τώρα βρήκα τον Mr. Potato Head στην τιμή των $11,69. Ποιο είναι το εκπτωτικό κατάστημα τώρα; Η δε Hollywood Barbie, όπως φαίνεται, δεν εμφανίζεται στην ιστοσελίδα της εταιρίας, αλλά μπορώ να την βρω στο Amazon στην τιμή των 14,88$.

Internet Explorer

Αντίστοιχα, σκεφτείτε την φρενίτιδα γύρω από την Microsoft από το 1992 μέχρι το 1999. Οι σημερινοί νέοι αποκλείεται να πιστέψουν ποιο ήταν το πρόβλημα: Υπήρχε ένας web browser, γνωστός με το όνομα Internet Explorer, και οι άλλες εταιρείες ενοχλούνταν που η Microsoft τον παρείχε δωρεάν (όπως γίνεται συνήθως) αντί να τον πουλάει (το φαντάζεστε;) και αυτό θεωρούνταν αθέμιτος ανταγωνισμός.

Έτσι, η κυβέρνηση τρομοκράτησε την εταιρία προκειμένου να διαχωρίσει το λειτουργικό της σύστημα από τον browser για να μπορέσουν να αναδυθούν ανταγωνιστές. Όμως, μέχρι την στιγμή που βγήκε η απόφαση, υπήρχαν ήδη δεκάδες ανταγωνιστικοί browsers. Επιπλέον, μέχρι και το ίδιο το λειτουργικό σύστημα της Microsoft (τα Windows) αντιμετώπιζε σκληρό ανταγωνισμό από την Apple, το Linux, και, περιέργως, ακόμα και οι ίδιοι οι browsers έγιναν τελικά λειτουργικά συστήματα (Chrome).

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι οι κυβέρνηση φαίνεται ανόητη εκ των υστέρων. Όπως πάντα, σε περιπτώσεις αντιμονοπωλίου. Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν τί είναι η αντιμονοπωλιακή πολιτική της κυβέρνησης: ένα ρυθμιστικό εργαλείο που επιτρέπει σε μερικές εταιρείες να τραμπουκίζουν κάποιες άλλες, χωρίς να τις ανταγωνιστούν στην ελεύθερη αγορά. Σε κάθε τέτοια περίπτωση βλέπουμε ένα μίγμα των ίδιων κινήτρων: πολιτικές ομάδων πίεσης και ένα πρόσχημα βιομηχανικού σχεδιασμού.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με στην περίπτωση των AT&T και Time Warner. Μια ματιά στα ΜΜΕ σήμερα φτάνει γα να καταλάβει κανείς ότι και οι δύο αυτές εταιρίες απειλούνται με εξαφάνιση. Μόνο ένα μυαλό κολλημένο στα 90s θα μπορούσε να πιστέψει ότι η τηλεόραση και τα απομεινάρια του παλιού τηλεφωνικού συστήματος είναι το μέλλον. Ή ότι –τέλος πάντων- μπορούν να γίνουν το μέλλον αν τους δοθεί μία ακόμα ευκαιρία. Αυτό όμως προσπαθεί να αποτρέψει η –φαινομενικά αφοσιωμένη στην απορρύθμιση- κυβέρνηση Τραμπ.

Και ξέρετε ποιό είναι το πιό ενδιαφέρον; Μια ήττα της συγχώνευσης θα οφελήσει περισσότερο την Amazon και τον Jeff Bezos, κάτι που σημαίνει περισσότερη δύναμη για την Washington Post. Ο Τραμπ ούτε μπορεί να κερδίσει από αυτό, ούτε θα έπρεπε να του επιτραπεί να το κάνει. Το μέλλον ούτε πρέπει, ούτε μπορούν, να το σταματήσουν οι γραφειοκράτες.

*O Jeffrey A. Tucker είναι Υπέυθυνος Περιεχομένου του FEE και ιδρυτής του Liberty.me