Η καμπάνια Change Britain υπήρξε για όλους μας ωφέλιμη, καθώς εξέτασε τις γελοίες οικονομικές προβλέψεις με τις οποίες βομβαρδιζόμασταν πριν το δημοψήφισμα του Brexit. Από τις 19 οικονομικές καταστροφές που επρόκειτο να μας συμβούν σύμφωνα με την εκστρατεία του φόβου, μόλις οι δύο αποδείχτηκαν βάσιμες.

 
*Του Tim Worstall (senior fellow στο Ινστιτούτο Άνταμ Σμιθ)

 https://capx.co/project-fear-shows-you-cant-rid-politics-of-fakery/

Πρόκειται, δηλαδή, για επίπεδο ψεύδους ασύνηθες ακόμη και για τα δεδομένα του πολιτικού παιχνιδιού. Ο λόγος που οι περισσότερες καταστροφές δεν επήλθαν όντως είναι διττός. Πρώτον, φυσικά, πρέπει να αναφερθεί το γεγονός πως οι περισσότερες από τις προβλέψεις ήταν απλώς πολιτικές μεγαλοστομίες· σπείρε τον πανικό στο λαό ώστε να τον αναγκάσεις να ψηφίσει σωστά. Λοιπόν, αυτή η συνταγή απέτυχε, έτσι δεν είναι; Ο δεύτερος λόγος που δεν επήλθε η καταστροφή είναι πως οι αγορές λειτούργησαν όπως αναμενόταν να λειτουργήσουν.

 

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε τη λεπτομερή έκθεση και φυσικά, μπορεί κανείς να υπεκφύγει πάνω σε ένα ή περισσότερα από τα συμπεράσματά της. Τα ουσιώδη σημεία, ωστόσο, αφορούν εκείνες τις προβλέψεις άμεσης οικονομικής καταστροφής που θα έπληττε τους Βρετανούς αν επιδείκνυαν την απερισκεψία να απομακρυνθούν από την ''νταντά Ευρώπη''. Είναι αρκετά ξεκάθαρο πως δεν επήλθε άμεση οικονομική ύφεση -σε αντίθεση προς τις προβλέψεις για τέσσερα τέταρτα αρνητικής ανάπτυξης.

 

Η ανεργία δεν αυξήθηκε κατά 500.000 χαμένες θέσεις εργασίας· στην πραγματικότητα μειώθηκε. Δεν έκρυψαν όλοι τα χρήματά τους κάτω από τα στρώματα αρνούμενοι να συνεχίσουν να ξοδεύουν, ο δείκτης του πληθωρισμού δεν ήταν ο αναμενόμενος και δεν παρατηρείται καμία πτώση ούτε στις ξένες επενδύσεις.

 

Κατ' εμέ, ο λόγος που αυτά τα γεγονότα δεν συνέβησαν είναι ότι πράγματι οι αγορές λειτουργούν. Οι Βρετανοί αποφάσισαν πως όντως προτιμούν να αποχωρήσουν και αυτό συνεπάγεται κάποια, πιθανόν αξιοσημείωτη, αλλαγή στους όρους διεξαγωγής του εμπορίου τους. Οι εξαγωγές προς τις ευρωπαϊκές αγορές, επί παραδείγματι, θα είναι δυσχερέστερες. Πιθανόν η Βρετανία να επιτύχει μια εμπορική συμφωνία, πιθανόν όχι, αλλά μπορεί να ειπωθεί μετά βεβαιότητας ότι οι εξαγωγές θα είναι κάπως πιο δύσκολες. Γεγονός που προκαλεί την αντίδραση των αγορών. Και η συνήθης αντίδραση στους όρους διεξαγωγής του εμπορίου μιας οικονομίας είναι η μεταβολή της νομισματικής ισοτιμίας.

 

Κάτι που φυσικά συνέβη. Η λίρα έπεσε έναντι του ευρώ και άλλων νομισμάτων. Κι αυτός είναι ο λόγος που αυτοί οι φόβοι δεν πραγματοποιήθηκαν -ακριβώς επειδή η λίρα έπεσε. Γιατί αυτό που επακολουθεί είναι πως οι βρετανικές εξαγωγές καθίστανται φθηνότερες κι έτσι πουλιούνται περισσότερα βρετανικά αγαθά. Αντίστοιχα, οι εισαγωγές από τις ευρωπαϊκές χώρες καθίστανται ακριβότερες κι έτσι οι Βρετανοί αγοράζουν λιγότερα εισαγόμενα αγαθά. Επιπλέον, πολλοί υποκαθιστούν εισαγόμενα αγαθά με εγχώρια καθώς έχουν μεταβληθεί οι τιμές αγοράς τους. Όλα αυτά λειτουργούν ως μοχλός ανάπτυξης για την εγχώρια οικονομία. Οι αγορές πράγματι λειτουργούν, εάν αλλάξει ένα πράγμα τότε θα επακολουθήσουν κι άλλα.

 

Συλλογιστική που καθιστά εκείνες τις αρχικές προβλέψεις, όπως ορισμένοι εξ ημών λέγαμε έγκαιρα, τόσο εξοργιστικές. Πρόκειται για προβλέψεις που δεν είχαν καν συνοχή μεταξύ τους. Αν η Βρετανία πρόκειται να αντιμετωπίσει προβλήματα με τις εξαγωγές της, κάτι που ισχύει ως ένα βαθμό, τότε είναι αρκετά ξεκάθαρο πως θα επέλθει πτώση της αξίας της λίρας. Γεγονός που συνεπάγεται ότι δεν θα επέλθει ύφεση τεσσάρων τετάρτων και αύξηση της ανεργίας.

 

Όλα τούτα οδηγούν σε ένα ενδιαφέρον ευρύτερο συμπέρασμα. Στις μέρες μας εκτυλίσσεται ο γνωστός πόλεμος με τις ψευδείς ειδήσεις (fake news), πόλεμος στον οποίο καλούμαστε όλοι να πάρουμε θέση μάχης.

 

Αν πράγματι λοιπόν πάρουμε θέση μάχης και εξακολουθήσουμε να αντικρούουμε το ψεύδος, τότε η συνήθης πολιτική διαμάχη θα γίνει δύσκολη δουλειά, έτσι δεν είναι; Όσο για εκείνες τις προβλέψεις περί άμεσης καταστροφής σε περίπτωση που οι Βρετανοί αποφάσιζαν να μην διοικούνται πλέον από τις Βρυξέλλες, είναι αρκετά ασφαλές να πει κανείς πως ήταν ανοησίες.